เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ศ.พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ กรรมการกฤษฎีกา อดีตรองปลัดกระทรวงยุติธรรม และอดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “Tongthong Chandransu” แจ้งข่าวเศร้า การถึงแก่อนิจกรรมของ ดร.จรัลธาดา กรรณสูต องคมนตรี ในวัย 76 ปี
ศ.พิเศษ ธงทอง ระบุว่า ในชีวิตของผมมีเพื่อนรุ่นพี่คนหนึ่งที่ สนิทสนมคุ้นเคยกันมายาวนานเกือบสี่สิบปี พี่ของผมคนนี้ ชื่อ พี่ถัง ครับ ก่อนที่จะรู้จักกันแบบตัวเป็นๆ ผมได้ยินชื่อเสียงของพี่ถังมานานแล้ว เพราะพี่ถังเป็นรุ่นพี่ที่สาธิตปทุมวัน พี่ถังรุ่น 9 ส่วนผมรุ่น 15 แปลว่าเราห่างกันหกปี แทบจะไม่ทันเห็นหน้ากันในโรงเรียน แต่ด้วยเหตุที่พี่ถังเป็นนักเรียนที่มีชื่อเสียงโดดเด่นและแม้จบการศึกษาจากโรงเรียนไปเรียนในระดับอุดมศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศ พี่ถังก็โดดเด่นมาตลอด ทำให้ผมได้ยินชื่อของพี่ถังก่อนจะพบตัวเสียด้วยซ้ำไป
เมื่อเรียนจบแล้วพี่ถังรับราชการอยู่ที่กรมประมง เพราะพี่ถังจบปริญญาเอกมาในด้านนี้โดยตรง และเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะในเรื่องปลาน้ำจืดตระกูลปลาเนื้ออ่อนและญาติวงศ์พงศาของปลาเนื้ออ่อนทั้งปวง ส่วนผมรับราชการอยู่ทางจุฬาฯ ตามวิถีชีวิตที่ต่างคนต่างเลือก
กระทั่งเมื่อปี 2531 มีเหตุอุทกภัยและวาตภัยเกิดขึ้นที่อำเภอพิปูนจังหวัดนครศรีธรรมราช มีความเสียหายร้ายแรงเกิดขึ้น ทูลกระหม่อมจุฬาภรณ์ เสด็จไปทรงปฏิบัติพระกรณียกิจช่วยเหลือและฟื้นฟูความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทั้งพี่ถังและผมตามเสด็จ พี่ถังไปดูในเรื่องของอาชีพทางประมง ส่วนผมไปดูในเรื่องข้อมูลข่าวสารประชาสัมพันธ์และดูแลสื่อต่างๆ ด้วยเหตุที่ทั้งสองคนพอรู้จักกันอยู่บ้างก่อนหน้านั้นบ้างแล้ว กองราชเลขานุการจึงจัดให้ผมกับพี่ถังเป็นรูมเมทพักร่วมห้องกันเสมอ ไปราชการแบบนี้แต่ละครั้งกินเวลาหลายวัน ทำให้เราสองคนต้องคุยกันทั้งวัน โชคดีมากที่ทั้งพี่ถังและผมมีความสนใจหลายเรื่องใกล้เคียงกันโดยเฉพาะยิ่งในทางประวัติศาสตร์และเรื่องราวต่างๆของสังคมไทย เรื่องคุยของเราจึงยาวต่อเนื่องกันไปเรื่อยแบบคุยไม่รู้จบเสียที
จากความสัมพันธ์ที่เริ่มต้นตรงนี้ พี่ถังได้เข้ามาคุ้นเคยกับเพื่อนฝูงของผมอีกจำนวนมาก จนกระทั่งจำนวนหนึ่งในจำนวนมากเหล่านั้นได้รวมตัวกันเป็น “ กลุ่มกินข้าวเลี้ยงเดือน” ที่มีสมาชิก 12 คน จับคู่กันเป็นหกคู่ ผลัดเปลี่ยนเป็นเจ้าภาพเลี้ยงอาหารทุกรอบสองเดือน ทำอย่างนี้มาตั้งแต่ปี 2530 ต้นๆ อย่างที่ว่าและยาวนานมากจนถึงทุกวันนี้ บ่อยครั้งถ้าเป็นคิวของพี่ถังและหมูจับคู่กันเลี้ยงเดือน พี่ถังมักจะกรุณาเลี้ยงข้าวแช่สมาชิกทุกคนที่บ้านของพี่ถังซึ่งอยู่ซอยท่านผู้หญิงพหลฯ ข้าวแช่มื้อนั้นอิ่มเอมด้วยข้าวแช่ตำรับชาววัง บทสนทนาที่สนิทสนมและครึกครื้นของสมาชิกทุกคน พร้อมทั้งข้าวของสวยงามที่พี่ถัง รับมรดกมาบ้าง สรรหามาบ้าง เพื่อประดับตกแต่งจัดวางไว้ให้ทุกคนได้ชื่นชมและตื่นตาตื่นใจ
ถ้าจะเล่าเรื่องสนุกที่ผมกับพี่ถังได้ผ่านพบมาด้วยกันเห็นจะต้องเขียนหนังสืออีกเล่มหนึ่งโดยเฉพาะ เราไปเที่ยวต่างประเทศและในประเทศด้วยกันอยู่เสมอ ผมกับพี่ถังได้เข้าเรียนในหลักสูตร ปปร. ของสถาบันพระปกเกล้ารุ่นเดียวกัน แต่ที่เป็นเกียรติยศและผมจำได้ไม่รู้ลืม คือพี่ถังได้เป็นปลัดกระทรวงเกษตรสหกรณ์และปฎิบัติหน้าที่พระยาแรกนา ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญที่ท้องสนามหลวง เป็นหน้าที่และตำแหน่งเดียวกันกับที่คุณพ่อของพี่ถัง ดร.ปรีดา ฯ ได้เคยปฏิบัติมาก่อน น่าจะบันทึกไว้เป็นสถิติโลกได้ว่า คุณพ่อและพี่ถังเป็นพ่อลูกคู่เดียวที่เป็นพระยาแรกนาทั้งสองคน
ในวันพระราชพิธีผมได้รับเกียรติเป็นผู้บรรยายการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทยด้วย จบงานแล้วพี่ถังมอบรูปถ่ายที่พี่ถังและผมได้ถ่ายภาพไว้เป็นหลักฐานด้วยกันพร้อมทั้งพี่ถังได้เขียนข้อความมอบภาพดังกล่าวให้กับผมด้วย โดยพี่ถังเขียนบอกไว้ว่า “ มอบให้หน่าไว้เป็นที่ระลึก ด้วยรักและผูกพันเหมือนน้องแท้ๆ ”
เมื่อพี่ถังพ้นจากหน้าที่ราชการในตำแหน่งปลัดกระทรวงจากกระทรวงเกษตรฯ พี่ถังเข้ารับราชการอีกครั้งหนึ่งในหน้าที่ที่ปรึกษาสำนักราชเลขาธิการ และในรัชกาลปัจจุบัน พี่ถังได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้ปฏิบัติหน้าที่องคมนตรีสนองพระเดชพระคุณ ซึ่งผมเองและสมาชิกทุกคนในกลุ่มกินข้าวเลี้ยงเดือนเห็นพ้องกันว่า พี่ถังเป็นผู้ที่สมควรได้รับพระราชทานเกียรติยศเช่นว่านั้นทุกประการ
ในช่วงสี่ห้าปีหลัง นอกจากการพบกันเป็นประจำตามวาระการกินเลี้ยงเดือนทุกสองเดือน และการจรอื่นๆแล้ว ผมยังมีโอกาสได้ทำงานร่วมกับพี่ถังในมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนโดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ ที่พี่ถังเป็นรองประธานมูลนิธิ (ฝ่ายวิชาการ )และผมเป็นกรรมการและเลขาธิการ การทำงานกับพี่ถังในมูลนิธินี้เป็นไปด้วยความราบรื่น บนพื้นฐานของหลักวิชาที่พี่ถังมีอยู่เต็มเปี่ยม และด้วยเยื่อใยไมตรีที่พี่ถังเมตตามีมอบให้กับผมมาโดยตลอด
เวลาในราวเที่ยงครึ่งวันนี้ ดร.จรัลธาดา กรรณสูต องคมนตรี หรือพี่ถังของผม ได้ถึงอนิจกรรมแล้วด้วยอาการสงบที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
กราบลาพี่ถัง ผู้ที่เป็นเหมือนพี่ชายแท้ๆ ของผมด้วยความรักและอาลัย
ขอบคุณ Tongthong Chandransu
